Curieuzeneuzemosterdpot

De Belgische kabinetsformatie is eindeloos en wordt steeds droeviger en uitzichtlozer. Gelukkig wordt geen mens er nog van, behalve misschien dan nog het crapuul dat denkt zó wel aan hun provinciale natte droom te komen, “Vlaanderen onafhankelijk” en die zever, te stom om te beseffen dat dat voor de Vlamingen nog veel beroerder uit zou pakken dan de miserie van dit moment. Nú is er tenminste heel af en toe nog iets waarom wel valt te lachen. Gisteren, bijvoorbeeld.

Het verveelde Belgische journaille stond de afgelopen dagen opeengepakt voor de poorten van het paleis om daar een glimp op te vangen van de politieke top, die voor de zoveelste keer op audiëntie bij de koning ging, alsof dat nog iets op zou kunnen lossen. Fotografen stortten zich op auto’s, toestellen klikten of vielen in stukken uiteen, alles om die glimp, die foto, net dat stukje tekst van de brieven op Di Rupo’s schoot. Bart De Wever, nog altijd in het middelpunt van alle aandacht want het journaille wacht maar en wacht maar op zijn leiderschap, liet zich van z’n geestige kant zien en spotte met de hype: op zijn schoot lag een blaadje met enkel de tekst curieuzeneuzemosterdpot – en nóg doken ze, de fotografen, nóg klikten ze, de camera’s, nóg werd van niets weer nieuws gemaakt. Curieuzeneuzemosterdpot.

Voor Nederlanders is De Wevers grol wel minder leuk, omdat de uitdrukking Curieuzeneuzemosterdpot buiten Vlaanderen niet wordt gebruikt. Voor opperprovinciaal Bart De Wever maakt dat natuurlijk niet uit en voor de Vlaamse pers evenmin. De Waalse pers zal het ook al wel begrepen hebben, de Walen spreken immers behoorlijk Nederlands, al beweert De Wever anders – maar goed, nog eens: die zit vast in zijn provincie en zal voorlopig wel niet meer buitenkomen.

Curieuzeneuzemosterdpot. Nederlanders zijn niet achterlijk, die snappen wel dat de mosterdpot nonsens is en die neuze vooral best lekker rijmt, maar wat moeten ze nu denken van curieus? In Nederland betekent curieus “eigenaardig” of zelfs “interessant”, maar niet of hoogst zelden “nieuwsgierig”. Het is die laatste betekenis die hier is bedoeld.

Het betekenisverschil is te leuk om te laten liggen en echt veel aardiger dan de Belgische politiek, waarover ik een latere keer nog wel eens verder schrijf. Nu ben ik nieuwsgierig naar dat eigenaardige curieus. Het komt uit het Frans, dat is duidelijk, en in die taal betekent het vooral “nieuwsgierig”, dus de Vlamingen hebben het zeker bij het rechte eind, al komt de Noord-Nederlandse betekenis ook voor. Toch is het interessanter om van een eerste betekenis “nieuwsgierig” uit te gaan en dan te veronderstellen dat “eigenaardig” zich daaruit ontwikkeld heeft, en dat die ontwikkeling wat ons taalgebied betreft blijkbaar in noordelijke richting is gegaan.

Neem het Fries nu. Over die taal heb ik al eerder geschreven, want ze is zo interessant. In het Fries is “nieuwsgierig” nijsgjirrich, maar nijsgjirrich heeft er een tweede betekenis, namelijk “eigenaardig”, “interessant”. Dat is tige nijsgjirrich! Wat in het Nederlands met curieus gebeurde is iets noordelijker met nieuwsgierig/nijsgjirrich gebeurd.

Natuurlijk staat het allemaal niet los van elkaar en natuurlijk is het óók een beetje toevallig, wetenschappelijk kun je niets met deze aardigheid, maar voor mij is het toch merkwaardig genoeg, vooral omdat er nóg zo’n geval bestaat. In Vlaanderen betekent lopen namelijk “rennen”, “snel lopen”, waar lopen in Nederland “wandelen” betekent. Voor “snel lopen” wordt daar dus rennen gebruikt, wat weer lijkt op het Friese rinne, maar dat Friese rinne betekent… “wandelen”, “lopen” op z’n Hollands dus. Van Zuid naar Noord komt dezelfde betekenisverschuiving dus twee keer voor!

Nu nog even zuidwaarts dan. Omdat in België lopen “rennen” betekent, was er een ander woord nodig voor “lopen” in de zin van “wandelen”. Daarvoor is nu stappen in gebruik. Stappen betekent “wandelen”, “gaan”, “lopen” in Hollandse zin. In het noorden niet, daar betekent stappen “uitgaan, naar de kroeg gaan”. Lopen, rennen, stappen: het loopt zo best dooreen. Is wandelen dan nog wel een veilig woord? Niet echt. In het diepste zuiden van ons taalgebied, in Suriname, hebben ze een ander woord voor stappen: als je daar uitgaat, om ’n biertje en ’n feestje, dan ga je… juist, wandelen.

De taal is toch echt wel een curieuze mosterdpot.

Advertenties

One thought on “Curieuzeneuzemosterdpot

  1. Pingback: www.ensafh.nl

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s