Zomerstorm

’t Is al meer dan ’n week geleden nu, maar de herinneringen zijn nog vers. De donkerte van de eerste beelden, het lawaai, de schok: Pukkelpop 2011 ontaardde in ’n drama waarbij talloze gewonden vielen en ook te veel doden, al bleef het dodental lang onduidelijk. De mediastorm duurde eindeloos veel langer dan de onweersbui op Pukkelpop zelf. De kranten, nieuwssites, webfora en sociale netwerken joegen elkaar na en voerden elkaar op, dagen achtereen.

De eerste berichten vermeldden nog geen doden: “gewonden op Pukkelpop.” “Och,” zei ik. “Zes doden,” zei toen De Standaard. Ik kreeg ’n mailtje met dat bericht toegestuurd. “Hè?” riep ik. De TV maar aan. Op de VRT was er nog niks te zien, daar begon de herhaling van De Kampioenen. De NOS ging wel live. Eén dode, maar zwaargewonden, dus het kon nog oplopen zo. Vijf doden. Vier doden. Een vijfde erbij. Dan nog de tragische jongen die geschept werd door een trein, misschien indirect ook wel door Pukkelpop. Zes? Het maakte niet eens meer uit. Het waren er gewoon te veel.

Na de eerste schok rees al snel die obligate vraag: “had dit voorkomen kunnen worden?” Een antwoord bleek er op die vraag niet eenvoudig te geven. De weersomstandigheden waren erg extreem geweest, maar ja, daar was wel voor gewaarschuwd. “Zoiets gebeurt nooit, dat verwacht niemand,” zei de één. De ander wees op Zwarte Cross, een festival in Nederland, waar na een windhoos verleden jaar één dode viel. Maar ja, dat was in Nederland, dat is wat anders, klonk het toen ergens. Wat?

Nadat de vragen gesteld waren in de Belgische pers was er meteen al verontwaardiging geweest, woede. Hoe durfden mensen zich zoiets zomaar af te vragen? Op Facebook verschenen de eerste getergde statussen. Yves Desmet schreef er ’n heel stuk over in De Morgen, welbespraakt als altijd en ook naast de kwestie als altijd. Want natuurlijk was de woede misplaatst – niemand sprak van schuld, niemand wilde Pukkelpop zwartmaken, niemand wilde Chokri vernederen. Er werd gewoon gevraagd of dit voorkomen had kunnen worden. Niet om “schuld”, zoals Desmet brieste, maar om “verantwoordelijkheid” ging de discussie.
Maar nu was het al te laat, de discussie was een meta-discussie geworden en kon niet anders dan in nog meer woede verzandden, argumenten op de man, wij tegen zij, enfin, met deze discussie zou gebeuren wat er met bijna iedere Vlaamse discussie gebeurt: ze zou zichzelf vermoorden.

Boulevardblad Het Laatste Nieuws kwam toen met een opmerkelijk bericht, waarin werd vermeld dat de NOS, de nationale omroep van buurland Nederland, had gezegd dat er wel degelijk het nodige was misgegaan daar op die Pukkelpopweide, dat ’t “op z’n Belgisch” was gegaan zelfs, chaotisch, ondermaats. Zo kreeg de meta-discussie toch nog richting. De woede van de dag ervoor werd nu gekanaliseerd. Het waren die Hollanders weer, welja, die akelige Hollanders met hun riooljournalistiek!

Als de lezers van Het Laatste Nieuws de Nederlanders van riooljournalistiek beschuldigen, dan kun je er donder op zeggen dat er ergens iets helemaal mis moet zijn gegaan. Dat bleek ook zo te zijn. De woorden “op z’n Belgisch” waren weliswaar echt te lezen op de site van de NOS, maar wat HLN er voor het gemak niet bij had vermeld was dat die woorden waren opgetekend uit de mond van een Belgische ooggetuige. Dat maakte het toch al wel een ander verhaal.

Het hek was al van de dam. Niemand keek op de site van de NOS, dat was ook helemaal niet nodig. Het citaat was overal, op Facebook, op Twitter, op televisie, in de krant… Die nare, nare Hollanders! Hoe durfden ze zo kritisch te zijn! Wat hadden ze er nu eigenlijk mee te maken! Dit was een Belgisch festival!
Ondertussen vochten zwaargewonde Nederlandse festivalgangers voor hun leven. Maar daar ging het allang niet meer om. Het ging niet meer om de doden, het ging niet meer om het noodweer, het ging al helemáál niet meer om de muziek: het ging om wij tegen zij, en om hoe ’t toch maar weer mooi de fout van de Hollanders was.

De emotionele internetcommentaren werden gevolgd door twee merkwaardige opinieartikelen in de Belgische media. Het eerste kwam van Peter Dupont. Hij liet weten dat ‘ie Pukkelpop maar ’n ordinair seksfeest vond dat niets met muziek te maken had. Een rare mening, geuit op een moment dat daar niet echt behoefte aan was, maar goed, we hadden wel meer rare meningen gehoord. Duponts stuk was nog niet koud gepubliceerd of de haatgroepen op Facebook werden al aangemaakt, de dreigmailtjes werden getikt en niet veel later werd Dupont door zijn werkgever, het Nieuwsblad, ontslagen.
De krant van Yves Desmet kwam later in de week met een lang opiniestuk van Arne Van Petegem, muzikant en producer: De kracht van de Pukkelpopfamilie. Daar gaat Van Petegem nog eens te keer tegen de mensen die het waagden kritiek te hebben op Pukkelpop en stelt hij tevreden vast dat de “Pukkelpopfamilie” zulks niet onbestraft laat: “Het is dan ook mijn geloof dat het deze community is die Pukkelpop zal helpen overleven. Een community die bakken warmte en medeleven uitstraalt maar als het nodig is ook haar stekels durft laten zien en de rangen sluit voor zij die hen aanvallen. De slachtoffers, die blijven voor altijd lid van die Pukkelpop familie.”

Van Petegem maakt wat ik al vreesde in zijn opiniestuk concreet: het is nu echt wij tegen zij. De Pukkelpoppers zijn een hechte familie die zich zal blijven weren tegen alle inhoudelijke kritiek. Dat is goed, vindt Van Petegem, dat is zelfs “hoopgevend”. Waarop hoopt deze man dan? Op nog meer haat, nog meer vervreemding, nog diepere putten en nog steviger doofpotten…?

Meer dan ’n week is nu voorbij. De herinneringen zijn nog vers. De slachtoffers van het drama zullen er nog dagelijks aan denken. De storm heeft hun leven ontwricht, en hoewel het allemaal wel weer luwen zal, is er toch iets dat die storm voor altijd veranderd heeft. Wij tegen zij. Wij tegen kritiek. Wij, met handen voor onze oren, niet om de muziek – die is al verstomd – maar om die nare Hollanders, met hun zever, en om die enkele Vlaming die het nog waagde zijn mond open te trekken. De loopgraven zijn terug.

Advertenties

12 thoughts on “Zomerstorm

  1. mensen zijn gek. Zo’n dingen gebeuren gewoon. Is geen sprake van verantwoordelijkheid of schuld. Een onweer denkt niet in dergelijke termen.

  2. @Tim Proficiat met je ijzersterke argumentatie. Past helemaal bij iemand die vanaf de basisschool en wellicht nog eerder, heeft geleerd om te zitten, te zwijgen, nooit vragen te stellen en als het echt niet anders kan, de andere kant uit te kijken…

  3. Marcel,

    Als schrijver van het stuk in De Morgen dat je aan het eind van je blogpost aanhaalt, voel ik me verplicht te reageren.

    In je stuk zeg je dat ik “nog eens tekeerga tegen mensen die het waagden kritiek te hebben”. Dit is niet correct. Ik haal twee specifieke gevallen aan die wat mij betreft misplaatst waren. Op geen enkele manier veralgemeen ik dit naar alle media, laat staan iedereen die kritiek heeft.

    Integendeel, ik heb het in mijn stuk over de “informerende en analyserende rol van de media”.

    Ook de NOS citaten en de kritiek daarop kan je blijkbaar niet correct plaatsen of duiden. Dat je blijkbaar HLN daarvoor als bron gebruikt is veelzeggend. MIjn stuk gaat over de uitspraken van Tijn Sadée in één bepaald interview. Je kan ze op de site opnieuw beluisteren en hij heeft wel degelijk gezegd wat hij gezegd heeft.

    Ik heb ook nergens gesteld dat de “Pukkelpopfamilie zich zal blijven weren tegen alle inhoudelijke kritiek”. Je legt me woorden in de mond die ik nooit heb bedoeld en dat vind ik weinig correct.

    Ik vind het hoopgevend dat een “gewone burger” in staat is om misplaatste of incorrecte berichten in de media onder de aandacht te brengen en te counteren. Is dit oproepen tot haat, vervreemding, doofpotten? Ik dacht het niet. Vanuit mijn achtergrond als cultuursocioloog vind ik dit trouwens een hoogst interessante analyse.

    Ik vind het op zich interessant dat mijn stuk aanzet tot discussie maar ik hou er niet van om uitspraken in de mond gelegd te krijgen die ik helemaal niet gedaan heb, laat staan om mijn erg specifiek geformuleerde kritiek te laten veralgemenen om jouw demagogische en weinig gefundeerde meningen te onderstrepen.

    groeten,
    Arne Van Petegem

  4. Waarde Arne,

    Leuk dat je de moeite hebt genomen om op mijn “demagogische en weinig gefundeerde meningen” te reageren. Ik op mijn beurt ben alvast erg benieuwd waar ik “demagogisch” ben, dat vind ik nogal ’n ferme beschuldiging die je best even zou mogen onderbouwen. Laat ik in afwachting daarvan mijn eigen teksten dan nog wat verder verduidelijken.

    Ik heb in mijn blog uit jouw artikel geciteerd omdat ik vind dat dit opiniestuk past in de tendens die ik beschreven heb. Ik heb er bewust voor gekozen naar dit artikel door te linken, zodat de lezers van het blog altijd het verband van dat citaat na kunnen gaan. Ik zou er immers niet van beschuldigd willen worden dingen uit hun verband te rukken.
    Gek genoeg doe je dat nu eigenlijk tóch, erger, je vindt dat ik jou woorden in de mond heb gelegd. Als je nu nog ‘ns rustig terugleest zul je hopelijk zelf ook vast kunnen stellen dat ik dat niet heb gedaan. Ik heb jouw citaat nergens aangepast, ik heb er ook niks uit weggelaten.
    Ik heb me vervolgens wel afgevraagd wat de uiterste consequenties van je stuk zouden kunnen zijn, maar dat is natuurlijk iets anders dan jou woorden in de mond leggen. Ik zou me niet graag tot dat soort armoedige retoriek verlagen.

    Zoals de lezers die doorklikten op de link naar jouw artikel hebben kunnen vaststellen ageer jij inderdaad niet tegen de Belgische ooggetuige die de NOS citeerde, noch tegen Het Laatste Nieuws, maar tegen een nogal onschuldig citaat van NOS-verslaggever Tijn Sadée. Voor de volledigheid zal ik dat citaat hier dan ook maar vermelden: “Ik denk zeker dat die schuldvraag gesteld zal worden. Maar ja, je weet het maar nooit. Het is België. Ik kan me best voorstellen dat ze dat een beetje voor zich uit gaan schuiven.” De lezer die het interesseert kan dan op De Morgen nog altijd lezen dat jij dit een “uitschuiver” vindt, een “opgewarmde Belgenmop”, overgoten met een “licht xenofobe saus” – waaróm je dat vindt blijft onduidelijk. Zolang je je boude meningen niet verder onderbouwt, zal je opiniestuk inderdaad nog lang onderwerp van discussie blijven.

    Met vriendelijke groet,

    Marcel

  5. Ik ben dat “jij was er niet bij” gedoe meer dan beu , je mag zelfs niks in vraag stellen want je wordt uitgescholden, je krijgt geen argumenten om aan te tonen dat je verkeerd bent , nee , “Je was er niet bij bek houden”. Is daar n vliegende schotel geland op PP toen en hebben ze die mensen allemaal geindoctrineerd? gehersenspoeld? Er worden mensen verheerlijkt ,god van gemaakt onfeilbaar en onaantastbaar. En ze blijven er één grote emo show van maken… met als doel de publieke opinie voor zich te winnen en ongeschonden(financieel) een volgende PP in te richten. De organisatie is al uit de storm, de slachtoffers zitten/liggen er nog altijd midden in.
    Over de opiniestukken in De Morgen kan ik kort zijn… ons kent ons… Ik had t ook niet anders verwacht .

  6. Marcel:

    De definitie van demagogie vind je hier: http://nl.wikipedia.org/wiki/Demagogie

    Jij schreef het volgende: “Van Petegem maakt wat ik al vreesde in zijn opiniestuk concreet: het is nu echt wij tegen zij. De Pukkelpoppers zijn een hechte familie die zich zal blijven weren tegen alle inhoudelijke kritiek. Dat is goed, vindt Van Petegem, dat is zelfs “hoopgevend”. Waarop hoopt deze man dan? Op nog meer haat, nog meer vervreemding, nog diepere putten en nog steviger doofpotten…?

    Je legt me wel degelijk woorden in de mond, de veralgemeningen die je maakt uit mijn stuk komen uit jouw pen, niet uit de mijne. Nogmaals: niet netjes.

    Lieselot:

    Misschien eerst mijn stuk eens lezen en dan een nieuwe poging doen om een spitsvondige reactie te formuleren. Marcel was zo vriendelijk om de link in zijn stuk bij te voegen.

    Bij deze trek ik me ook terug uit deze polemiek. Ik heb nog een aantal interessante boeken in de kast steken waar ik bij nader inzien veel liever mijn schaarse tijd insteek.

    het ga jullie goed,
    Arne

  7. Waarde Arne,

    Goede boeken zijn een uitstekend tijdverdrijf, maar voor je wegholt zou ik toch graag zien dat je zélf, met éigen argumenten, verduidelijkt waarom je mij beschuldigt van demagogie (liefst onderbouwd met citaten uit dit artikel). Verder zou ’t je sieren als je de scherpe bewoordingen uit je eigen artikel ook van een onderbouwing voorziet, of dat nu hier is of op een ander podium. Nu maak je je er echt te gemakkelijk vanaf.

    Groetenis,

    Marcel

  8. @Arne: Ik heb je stuk gelezen, nog voor ik deze blog las. Ik las ook in je reactie dat ik dat stuk niet mag toepassen op andere media dan de media waartegen je in het stuk reageert. Ik vraag me dan alleen af waarom het dat algemene onderwerp heeft meegekregen, maar dat komen we waarschijnlijk dus niet meer te weten. Jammer.

  9. Pingback: ‘n Belgische bus « Plaas' vermannen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s