Een Baskisch boek uit Amsterdam (2)

Literatuur is er in grote en kleine talen. Ik heb een zwak voor kleine talen, en dus ook voor kleine literaturen. Ze doen vaak helemaal niet onder voor die hele grote, maar ze worden wél vergeten. Iedereen leest maar vertaalde Engelse boeken, niemand leest iets dat vertaald is uit het Estisch, Fries of Catalaans. Al eerder schreef ik over de bijzondere uitgeverij Zirimiri. Deze Amsterdamse uitgever ijvert ervoor kleintalige literaturen, zoals de Baskische, te ontsluiten voor het Nederlandse publiek. Ze publiceerden al Emekiro, een verhalenbundel met daarin werk van Baskische schrijfsters. Nu is er dan eindelijk een roman.

Sisifo maite minez is in Baskenland een bestseller. Het is verplichte kost voor ieder die de Baskische literatuur wil gaan ontdekken. Basken lezen Sisifo maite minez op school. De schrijfster, Laura Mintegi, is er een bekendheid. Ze schreef een essayistische roman over verliefdheid, over oprechtheid en verdwazing, over heel veel en tegelijk over heel weinig, over het kleine, tere en fragiele, en over hoe groot we dat maken… Enfin, ’t is zo’n typisch goed boek, geen romantisch niemendalletje, maar grootse literatuur, die toch meesleept en door iedereen gelezen wordt, omdat iedereen het lezen wíl… Nederlanders ook. Toch?

Sisifo maite minez is vertaald in het Nederlands. Het heet nu Sisyphus verliefd. Niet met een -f-, want dan zou ’t een vergeten boek van Ton Anbeek zijn, maar met -ph-. Het boek doet niet alleen met die -ph- z’n best om op te vallen. Het is opvallend mooi uitgegeven. Dat kunnen ze wel, bij Zirimiri, al hun uitgaven zijn grafische wondertjes. Alsof ze daar ook wel weten dat je er met ’n goed boek alleen niet meer komt. Want dat is het grote probleem: de Nederlanders en de Vlamingen willen Sisyphus verliefd misschien wel net zo graag lezen als de Basken, alleen weten ze dat van zichzelf niet. Zo dreigt Sisyphus verliefd ook in vertaling ondergesneeuwd te raken onder honderden romannetjes uit Amerika.

Zelf heb ik Sisyphus verliefd inmiddels gelezen. In vertaling, want Baskisch kan ik niet. Wel heb ik begrepen dat maite “liefde” is in het Baskisch. Het zal dus wel goed vertaald zijn. Gelukkig maar, want ik had er niks van willen missen, van dit wonderlijke boek.
Met ’n roman over de liefde maak je mij eigenlijk niet warm, ik ben immers een cynicus, wat moet ik met het relaas van hoofdpersoon Ane, die na een dwaze liefdesreis in Baskenland terugkeert bij haar echtgenoot…?
Al na ’n hoofdstuk had ik door dat dit andere koek was. Dit boek is smullen voor cynici. Het is voer voor psychologen, dat ook. Filosofisch is het, diepzinnig, tegelijk spannend en aangenaam mysterieus. De hoofdpersoon, Ane, gaat langs bij een psychoanalyticus, Esteban, die haar probeert te doorgronden, net als de lezer. Ane heeft net een zonderlinge liefde achter de rug. Op slag verliefd geworden, met hem naar Zuid- en Noord-Amerika gereisd, daar in verwarring geraakt – alweer – en zomaar teruggevlogen naar dat regenachtige Baskenland, waar niemand wist wat ze met Ane aanmoesten. Daarom is ze bij Esteban, maar die weet het ook niet. Ane heeft zo eigenaardig lief.

Verliefdheid, liefde, overgave, leugens en waarheden: Sisyphus verliefd hangt er van aan elkaar. ’t Is knap verweven. Het leest als een trein, daarom is het natuurlijk een bestseller geworden destijds. Ik kan het iedereen wel aanbevelen. Maar wie leest dit? Wie leest Sisyphus? Voorkom dat dit boek vergeten raakt, lezer. Doe het desnoods voor Laura Mintegi. Die verdient een groter publiek dan het Baskische alleen. Vraag er naar bij de boekwinkel. Een goede boekverkoper, zo’n ouderwetse, wil vast ook wel eens wat anders verkopen dan Angelsaksische chicklit.

Toch?

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s