Overrijp

’t Herindeelt maar aan in Nederland. De mafste gemeenten ontstaan er zo. Het nieuwste herindeelplan komt uit mijn eigen streek. Alkmaar gaat fuseren met Graft-De Rijp. Tussen Alkmaar en die mooie, landelijke gemeente ligt nog wel ’n Schermer, maar dat maakt niet uit. Er zijn al zulke gekke gemeentegrenzen gecreëerd de voorbije jaren, dan kan een exclave er ook nog wel bij.

Al lang volg ik de gemeentelijke herindelingen verwonderd. Onderzoeken bewijzen, dat kleine gemeenten goedkoper zijn dan grote, dus geld kan het argument niet zijn. Praktisch is ’t niet, zo’n megagemeente, dat is de reden vast ook niet. Centralisatie dan? Identiteit is geen argument, dat blijkt wel uit de resultaten. Stedelijke gemeenten fuseren met landelijke. Dorpen die niks met elkaar te maken hebben liggen ineens in één fusiegemeente. Overal in Nederland is de gekte toegeslagen. En eigenlijk weet niemand goed waarom.

Ik woon in de provincie Noord-Holland. Daar hebben we er weer wat pareltjes bij. Hollands Kroon bijvoorbeeld, een fusiegemeente waar het eiland Wieringen, de Wieringermeer, het West-Friese Niedorp en het aan Den Helder grenzende Anna Paulowna in zijn opgenomen. De bewoners richten zich in het dagelijks leven op regionale centra buiten de gemeente (Schagen, Den Helder, Hoorn) en vooral niet op elkaar. Toch hokken ze samen. Tegen hun zin, als je ’t zo hoort daar. Maar democratie is al helemaal het argument nooit geweest.

An sich ben ik niet tegen herindelingen. Met name voor uitdijende steden kunnen gemeentegrenzen het bestuur bemoeilijken. Alkmaar is daar een voorbeeld van. Eigenlijk zijn Alkmaar, Heerhugowaard, Langedijk en Heiloo samen één agglomeratie, maar er is niet één bestuur. Een fusie kan dan een optie zijn, al is nauw samenwerken ook goed.

Nog uitgesprokener zie je problematische gemeentegrenzen in Amsterdam, waar dorpen als Diemen en Duivendrecht zelfstandig blijven, ook al zijn ze volledig door de stad opgeslokt en maken de inwoners ook van de gemeentelijke voorzieningen van Amsterdam gebruik. Van Rotterdam kan hetzelfde worden gezegd. Daar kan een herindeling best nuttig zijn.

Maar grote gemeenten herindelen niet. Nee, herindelen, dat moet op het platteland, vindt Den Haag. De gemeenten waarvan al jaren wordt gezegd dat ze zo goed functioneren, net omdat ze zo klein zijn, moeten eraan. Voor de rest is er geen visie. De provincie zegt niet: De Rijp, fuseer anders met de Beemster of de Schermer, dat snijdt nog wel hout. Nee, gemeenten moeten het zelf maar uitvogelen. Onbekende belangen slingeren alle kanten uit. Rare grenzen worden niet getekend, maar getrokken. Geruzie in de raad. Sentimenten, gelazer. En dan een amorf resultaat.

In Alkmaar wordt nu gepraat over een referendum. Alsof dat wat uithaalt. Maar als ’t er komt, dan stem ik ‘ns tegen. Ik wil graag een constructieve burger zijn, heus, maar ik wil geen burger van een politiek gedrocht worden. Herindeel als ’t nodig is, of anders helemaal niet. Die ontzettende visieloosheid, wat is dat toch voor akelige mode?

Advertenties

Twaalfstedenkoorts

Van vorst krijgen Nederlanders het warm. Met het vriesweer van vandaag en het vooruitzicht dat de temperatuur voorlopig nog wel onder nul blijft ook loopt de traditionele Elfstedenkoorts hoog op. Natuurlijk zijn er ook de obligate opgeheven vingertjes, dat het voorbarig is, dat niks zeker is, maar die opgeheven vingertjes zijn al evenzeer onderdeel van de folklore. De Tocht der Tochten zingt door de media en door de Nederlandse hoofden.

De Elfstedentocht is behalve een Nederlands natuurlijk ook een Fries evenement. Zo’n Âlvestêdentocht is voor veel Hollanders gelegenheid om hun Fries wat op te poetsen. Ineens weet iedereen weer dat Sloten eigenlijk Sleat heet. Komiek zijn de pogingen om Bartlehiem met een Friese tongval uit te spreken, met een zware rollende r zelfs. De r in Bartlehiem wordt in het Fries helemaal niet uitgesproken!

Al die aandacht is de Friezen natuurlijk gegund. De Friese zaak gaat mij heus aan het hart. Maar toch zou ik het leuk vinden als we er hier in het westen eens iets tegenover konden zetten. Een Noord-Hollandse tocht, liefst, want ik woon in Alkmaar. Wat ronddwalen op Wikipedia leerde me dat zo’n tocht zelfs heeft bestaan. De Twaalfstedentocht, jawel. In de 17e eeuw is ‘ie al ‘ns gereden, in 1822 nog ‘ns, daarna nooit meer.

De Twaalfstedentocht is een onwaarschijnlijke tocht: de route leidt over het gigantische Markermeer, dat maar zelden dichtvriest. Hoe dan ook is echte vrieskou zeldzamer zo dicht aan zee. Noord-Holland is een schiereiland. Maar toch, maar toch. Het klinkt wel als iets prachtigs. De Twaalfstedentocht.

De historische tocht begon in Zaandam en eindigde in Alkmaar. Zaandam had toen alleen nog geen stadsrechten, dus pas van Haarlem begon men met tellen. Hoewel ik van Zaandam houd, vrees ik dat die stad in een moderne versie toch niet kan worden meegenomen, want van Zaandam het Noordzeekanaal over – dat gaan de ijsbrekers niet toestaan. Dan maar in Haarlem van start, op het Spaarne liefst, dat geeft ook mooie plaatjes. Dit is de route:

  • Haarlem
  • Amsterdam
  • Weesp
  • Naarden
  • Muiden
  • Monnickendam
  • Purmerend
  • Edam
  • Hoorn
  • Enkhuizen
  • Medemblik
  • Alkmaar

Deze tocht is zwaarder dan de Friese tegenhanger. Ik schat dat er een kilometer of 300 geschaatst zal moeten worden, over grote ijsvlaktes met de nodige wind. Vooral de tocht van Hoorn via Enkhuizen naar Medemblik gaat zeer doen. Eventueel zou er een nieuwe route gevonden kunnen worden waarbij Enkhuizen niet wordt aangedaan, dan kan er binnendoor naar Medemblik geschaatst worden en daarna via Schagen naar Alkmaar, om toch tot twaalf steden te komen. Maar ja, dan maak je de tocht wel weer net iets minder heroïsch.

Toch zie ik het zitten. Een extra stempelpost op Pampus, wat een plaatjes gaat dat opleveren! Als het maar genoeg vriest moet het lukken. In 1822 deden ze er nog 24 uur over, maar met de moderne technieken kan het vast iets sneller. Goed voor op tv. En dan natuurlijk die finish in Alkmaar. Daar ben ik bij.

Wie mee wil denken: reageer gerust! Wie weet komen we zo nog tot betere ideeën, opdat de Twaalfstedentocht herleve.