De laatste trein

Door ons taalgebied loopt een lange, kronkelende grens: die tussen Nederland en België. Die grens is zeker een cultuurgrens, maar geen onoverkomelijke. Vaak wordt de grens overgestoken, niet alleen door toeristen, maar ook door studenten, familieleden en Nederbelgen. Altijd is er uitwisseling. Die taal houdt ons toch maar met elkaar bezig, of dat nu van harte is of niet.

De trein heeft her en der gaatjes geslagen in de oude grens. Er zijn twee stoptreintjes, er is een hogesnelheidslijn (de Thalys) en er is de trouwe intercity tussen Amsterdam en Brussel. Die laatste trein wordt het meest gebruikt. Toen ik nog in België studeerde werd die trein bijna een tweede huiskamer, zo dikwijls zat ik er in. Alles werd gewoonte: het brakke Frans van de conducteurs, de rammelende kar van de railcatering, het sms-bombardement in de coupé na de grensovergang… zelfs de mensen werden bekenden. Ik heb nog wel eens met twee vaste conducteurs jenever gedronken in Amsterdam.

De trein is niet altijd dezelfde gebleven. Ik heb de stoelen zien veranderen, de tunnel onder Antwerpen heb ik open weten gaan, minuten van de dienstregeling schoven op. Nieuwe locs, nieuwe kleuren, nieuw personeel… Sinds kort ook nieuwe pakjes voor de conducteurs: in paars en roze doen ze nu hun werk. Al die veranderingen waren tekenen van verval. Over anderhalve maand sterft de Beneluxtrein. De intercity tussen Amsterdam en Brussel wordt geschrapt.

De grens tussen Nederland en België zal in de toekomst harder en hoger zijn. Natuurlijk, de stoptreintjes blijven, die wel. Er komt zelfs een nieuwe hogesnelheidstrein bij, die Fyra heten zal. Maar de intercity is ten dode opgeschreven. Er is geprotesteerd hoor, dat wel. Er waren petities en groepen op Facebook. Maar democratie werkt niet op een grens. Op 8 december rijdt de Benelux z’n allerlaatste rit. Zal ik nog meegaan?

Het alternatief, de Fyra, is natuurlijk sneller dan de Benelux. Ik heb het uitgerekend, voor mij is er maar liefst 40 minuten tijdswinst als ik de Fyra neem. Maar die trein is wel veel duurder. Alleen als je heel vroeg boekt zijn er nog goedkope kaartjes, en hun aantal is beperkt. Op de Fyra moet je verplicht reserveren. Voor wie een hotelletje heeft geboekt, ruim op voorhand, is dat allemaal niet zo’n probleem, maar voor de Nederbelgen die géén toerist zijn, die zomaar die grens eens over moeten, voor werk, studie of een stervend familielid – voor hen is het zuur. Maar wie denkt er nu aan zulke mensen?

Europa kreeg verleden week de vredesprijs. Ons continent is eengemaakt, we kunnen nu opschieten met elkaar, wat mooi, wat fijn. Die unie is ooit begonnen met de Benelux. En zie nu onze eenheid. De grenzen worden weer opgetrokken. We stemmen binnendijks. Vlaamse nationalisten, Hollandse lekkerrechtsers. Dit gaat om veel meer dan een trein. Wij zitten straks op slot.

Ik moet maar auto leren rijden.

Advertenties

De Week van het Nederlandse Bier

Jawel, er is weer ’n Week ergens voor. Laatst was er nog een Dag waar ik niet omheen kon, de Dag van de Duitse Taal, nu is er een hele Week waar ik hier toch even aandacht aan besteden moet. Het is de Week van het Nederlandse Bier.

Over Nederlands bier heb ik hier al eerder geschreven. Ik ben enthousiast over de Nederlandse biercultuur, die zo heerlijk aan het bloeien is de laatste tijd. Nederlandse brouwers zijn innovatief en eigenzinnig. Nederland heeft prachtige speciaalbieren die niet onderdoen voor bieren uit België – het is zelfs onterecht ze daarmee te blijven vergelijken. De Nederlandse biercultuur is allang volwassen geworden, ze staat op zichzelf en ze staat midden in de wereld.

De Week van het Nederlandse Bier is vandaag begonnen en duurt tien dagen. Dat is wat lang voor een week, maar dat maakt niet uit natuurlijk. Tien dagen om Nederlands bier te vieren, dat is haast nog te kort. Want er zijn zoveel bieren te proeven, zulke heerlijke stijlen, van zulke aardige brouwerijen. Wat ’n vreugde, hoera!

Toch, Nederlands bier vieren, dat is nog lang zo vanzelfsprekend niet. Aan de bieren zal het niet liggen, die zijn als gezegd van hoge kwaliteit, daar kunnen we zonder meer heel trots op zijn. Toch is de Nederlandse biercultuur niet uit de problemen. Want Nederlands bier vieren, waar doe je dat? Natuurlijk, deze tien dagen is er ’n heel programma en zijn er overal in het land plekken waar proeven en borrelen kan, maar daarna? Waar kun je je op een gewone doordeweekse dag in een gewoon Nederlands stadje aan Nederlands speciaalbier laven?

Ik zei al: we kunnen trots zijn op onze bieren van eigen bodem. Maar kennelijk zijn we dat niet. In cafés en supermarkten is het Belgisch bier dat de klok slaat. Ja, er is Nederlands pils, dat is altijd overal – maar dat mooie Nederlandse speciaalbier, dat zo ontzettend in de lift zit, waar is dat? In goede biercafés is het te vinden, in slijterijen – maar zelfs daar met moeite. Dat is een heel treurige zaak. De consument die van Nederlands bier genieten wil moet daar krankzinnig hard zijn best voor doen.

Anders moet ‘t.  Kroegbazen moeten durven kiezen voor bieren uit de streek, voor de uitgesproken smaken die bij Nederlands speciaalbier horen. Een goede bierkaart bouw je niet van zoete Belgische tripels met tien verschillende etiketten maar steeds dezelfde smaak. Een goede bierkaart bouw je door te variëren tussen allemansvrienden en uitdagers, tussen streekbieren en internationale toppers, tussen Nederlands en buitenlands – goede bierkaarten zijn een zeldzaamheid.

Dat is niet alleen de cafés te verwijten. De grote leveranciers van bier in Nederland lijken ook liever op oud en veilig te spelen. Nederlands speciaalbier moet in veel gevallen nog door de brouwerijen zelf worden uitgevent en dat is een heel gedoe. Ook bij de leveranciers moet het anders, ook daar moeten mensen ervan doordrongen raken dat de moderne consument juist vráágt om ambachtelijke producten uit de eigen streek.

De Week van het Nederlandse Bier is dus niet alleen een feestje. Het is ook de gelegenheid om iedereen in bierland die nog niet helemaal wakker is een schop onder de kont te geven. Verkoop Nederlands bier, want het is het waard! Zodat ook die toeristen straks beseffen: Nederland is meer, veel meer dan Heineken. Misschien raken de Belgen dan nog eens aan het importeren.

Een anti-Vlaams complot

Op internet valt altijd wel wat te beleven. Op webfora worden de eigenaardigste complottheorieën verspreid. Die theorieën zijn meestal onschuldig. De mensen die ze bedenken hebben over het algemeen geen macht en ook niet genoeg verstand om macht te verkrijgen. Amusant blijft het natuurlijk wel.

Gisteren werd ik attent gemaakt op een nieuwe website in dit genre, waarop wordt uiteengezet hoe Nederland de Antwerpse haven blokkeert. Het is geweldig proza. Een paar citaatjes kunnen geen kwaad, er mag wel eens meer gelachen worden op dit blog.

In 1585 leidde het afsluiten van de Schelde door Nederland tot de Val van Antwerpen. Abrupt werd er een einde gemaakt aan de bloeiperiode van de 15de – 16de eeuw, ook wel de “Gouden Eeuw van Antwerpen” genoemd.

De Val van Antwerpen, daarmee is de toon gezet: de dramatische geschiedenis van arm Vlaanderen, onderdrukt door gemene buurvolkeren, wordt er meteen door in herinnering gebracht. Die geschiedenis is zelf al een mythe – de tijd van Rubens en Quellinus kan nu niet meteen een duistere tijd genoemd worden – maar dat het allemaal de schuld van de Nederlanders was is een wel heel merkwaardige lezing. De Val van Antwerpen was een Spaanse overwinning, een Antwerpse overgave en een Noord-Nederlands verlies. Dat de haven vervolgens werd afgesloten was militaire strategie, geen Vlamingenhaat en zelfs geen economisch opportunisme. Maar dat verhaal is natuurlijk te genuanceerd voor complotdenkers, nee, het was opzet allemaal, Nederlandse kwaadaardigheid.

Het stuk gaat verder:

Wie dacht dat daarmee een einde was gekomen aan de politiek van Nederland om de ontwikkeling van onze Vlaamse havens te dwarsbomen, had het mis.

Die gemene Nederlanders toch! Nadat ze de arme Vlamingen de Val van Antwerpen hadden aangedaan waren ze in1863 weliswaar gestopt met het heffen van tol op de Westerschelde (wat volgens het stuk gelijk staat aan een blokkade), maar ze zouden geen Nederlanders zijn als ze niet met nieuwe, snode plannen waren gekomen:

In juli 2011 besliste de Nederlandse regering namelijk een belangrijk luik van de Scheldeverdragen niet uit te voeren: de ontpoldering van de Hedwigepolder. Deze houding is onaanvaardbaar en legt een zware hypotheek op onze haven.

Het gaat natuurlijk om die omstreden verdragen, die op nog oudere verdragen teruggaan en die in den beginne de scheiding van België en Nederland regelden. Pardon, Vlaanderen, want de term “België” wordt in het stuk zorgvuldig ontweken. Dat zal wel met weer een ander complot te maken hebben.

Het was te verwachten dat dit dossier de complotdenkers nog eens op hun paard zou zetten. Nederland heeft de Westerschelde weliswaar uitgediept, om grote zeeschepen zo toegang tot de haven van Antwerpen te verschaffen, maar het onder water zetten van stukken landbouwgrond, teneinde de natuur te compenseren, ligt moeilijk bij de Zeeuwse bevolking. Daarom zoekt Nederland naar alternatieven. Dat is verschrikkelijk, volgens de complotsite. Nederland jaagt Vlaanderen daarmee doelbewust op extra kosten, allemaal om de haven van Antwerpen in gevaar te brengen. Sterker nog:

de geloofwaardigheid van Vlaanderen staat op het spel.

Die Nederlanders durven wel. Niet alleen verwoestten ze in het verleden expres de Antwerpse Gouden Eeuw, ze houden tot in de 21e vol de Antwerpse haven met gemene trucs te blokkeren en en passant zetten ze de Vlaamse geloofwaardigheid op het spel. Nu gaan ze in de wereld vast anders over de Vlamingen denken!

Maar gelukkig heeft iemand het complot doorzien en wordt er nu eindelijk actie ondernomen. Op de bewuste website kunnen boze bezoekers boze brieven sturen naar de Europese Commissie, die zal er wel wat aan doen.

Wie zou het toch zijn, die deze onzin op het internet slingert? Zou het weer zo’n overspannen forummer zijn? Belgische media hebben de Boze Belg opgespoord. Het is een vrouw, schrijft Het Nieuwsblad. Het bizarre is: ze is geen onbekende. Annick De Ridder heet ze, en ze is lid van het Vlaams Parlement, voor OpenVLD, de plaatselijke liberale partij. Eerder riep ze al op om de Zeeuwse mosselen te boycotten om zo de gemene Nederlanders terug te pesten, nu is er dus deze tekst. Iemand met invloed, iemand met macht – maar is ze ook iemand met verstand?

Eén ding heeft ze alvast goed gezegd: de Vlaamse geloofwaardigheid staat inderdaad op het spel.